Οι κατώτατοι μισθοί υποτίθεται ότι προστατεύουν τους εργαζομένους από την άδικη αμοιβή. Σύμφωνα με την Pia Charmane de Jesus, αναπληρώτρια εκτελεστική διευθύντρια της Εθνικής Επιτροπής Μισθών και Παραγωγικότητας (NWPC), αυτοί οι μισθοί προορίζονται ειδικά για «ευάλωτους εργαζόμενους» που συνήθως στερούνται εκπαιδευτικών προσόντων, δεξιοτήτων ή ικανότητας να οργανωθούν σε εργατικό σωματείο.

Ωστόσο, για τις εργατικές ομάδες και ορισμένους νομοθέτες, το τρέχον σύστημα καθορισμού κατώτατου μισθού έχει κάνει το αντίθετο από αυτό που προοριζόταν να κάνει.

Για αυτούς, έχει διευρύνει άδικα το χάσμα μισθών μεταξύ εργαζομένων εντός και εκτός Μητροπολιτικής Μανίλα που κάνουν ακριβώς την ίδια δουλειά. Ισχυρίζονται επίσης ότι τα Περιφερειακά Τριμερή Συμβούλια Μισθών και Παραγωγικότητας (RTWPBs) ήταν αργά στην αντίδρασή τους στις κοινωνικοοικονομικές εξελίξεις, με αποτέλεσμα άθλιους μισθούς που δεν έχουν συμβαδίσει με το αυξανόμενο κόστος.

«Οι Φιλιππινέζοι εργαζόμενοι έχουν εκφράσει την άποψή τους για το περιφερειοποιημένο μισθολογικό καθεστώς κατά τη διάρκεια των τριάντα έξι χρόνων της ιστορίας του και το βρήκαν μεγάλη αποτυχία. Τώρα απαιτούν να καταργηθεί και να επιστρέψουν οι Φιλιππίνες στο καθεστώς ενιαίου εθνικού κατώτατου μισθού που βασίζεται στον οικογενειακό μισθό διαβίωσης», αναφερόταν σε μέρος ενός νομοσχεδίου της Βουλής που προωθεί εθνικό κατώτατο μισθό.

Όταν εξετάζετε τους αριθμούς, αυτές οι απαιτήσεις έχουν νόημα. Το χάσμα μεταξύ των ημερήσιων κατώτατων μισθών στη Μητροπολιτική Μανίλα και στην υπόλοιπη περιφέρεια έχει συνεχίσει να μεγαλώνει από τότε που δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά τα RTWPBs το 1989.

Ο εθνικός κατώτατος μισθός P1.200 που ζητούν ορισμένες ομάδες βασίζεται επίσης στον ισχύοντα οικογενειακό μισθό διαβίωσης, δηλαδή τον μισθό που χρειάζεται μια οικογένεια πέντε μελών για τα τρόφιμα, τα απαραίτητα και τις κατανομές για αποταμιεύσεις ή επενδύσεις για κοινωνική ασφάλιση, σύμφωνα με τον ορισμό της NWPC. 

Ο υπολογισμός του οικογενειακού μισθού διαβίωσης από το Ίδρυμα IBON δείχνει τους κατώτατους μισθούς, ακόμη και στο πλαίσιο συγκεκριμένων περιφερειακών πλαισίων.

Για την NWPC, το ζήτημα είναι πιο λεπτό από αυτό. Σύμφωνα με την De Jesus, οι κατώτατοι μισθοί είναι αποτέλεσμα προσεκτικής μελέτης που εξισορροπεί τους ακόλουθους παράγοντες, οι οποίοι διαφέρουν από περιφέρεια σε περιφέρεια:

• ανάγκες των εργαζομένων και των οικογενειών τους, που περιλαμβάνουν τον οικογενειακό μισθό διαβίωσης
• ικανότητα των εργοδοτών να πληρώνουν
• απαιτήσεις για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της περιφέρειας στο σύνολό της.

Η ανατροπή αυτής της ισορροπίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε «ακούσιες συνέπειες», σύμφωνα με την NWPC, όπως απώλεια θέσεων εργασίας, κλείσιμο επιχειρήσεων, λιγότερες ευκαιρίες απασχόλησης και πληθωρισμό. Ακόμα και οι οικονομολόγοι, όμως, έχουν διαφορετικές απόψεις σχετικά με τις επιπτώσεις των αυξήσεων κατώτατου μισθού στην απασχόληση, με σύγχρονους ακαδημαϊκούς όπως ο JC Punongbayan να λένε ότι «η κριτική επιτροπή δεν έχει αποφανθεί ακόμα» για το θέμα.

Εν τω μεταξύ, τα επιχειρήματα υπέρ και κατά των γενικών αυξήσεων μισθών και ενός ευρύτερου εθνικού κατώτατου μισθού έχουν συνεχίσει να διχάζουν τους Φιλιππινέζους. Για να κατανοήσετε όμως αυτά τα επιχειρήματα διεξοδικά, είναι σημαντικό να γνωρίζετε πώς λειτουργεί το τρέχον σύστημα καθορισμού κατώτατου μισθού.

Να τι χρειάζεται να γνωρίζετε.

Πώς δημιουργήθηκε το σύστημα κατώτατου μισθού μας

Οι κατώτατοι μισθοί καθιερώθηκαν για πρώτη φορά το 1951, μέσω του Νόμου της Δημοκρατίας Αρ. 602 ή του Νόμου περί Κατώτατων Μισθών. Από τότε έως το 1989, οι κατώτατοι μισθοί ήταν σε μεγάλο βαθμό ενιαίοι σε όλη τη χώρα, με τη Μητροπολιτική Μανίλα και την υπόλοιπη χώρα είτε να έχουν τους ίδιους κατώτατους μισθούς είτε με διαφορές που δεν υπερέβαιναν το P1.

Κατά την περίοδο αυτή, οι αρμοδιότητες καθορισμού μισθών ανήκαν κυρίως στο Κογκρέσο, αν και ο Πρόεδρος ανέλαβε επίσης αυτό το καθήκον για μερικά χρόνια.

Ακόμη και τότε, όμως, υπήρχαν προβλήματα με τον γενικά αργό νομοθετικό μηχανισμό, με τους νόμους να χρειάζονται χρόνια για να θεσπιστούν, σύμφωνα με την De Jesus. Εξαιτίας αυτού, έγιναν προσπάθειες να δημιουργηθούν μισθολογικές επιτροπές που θα μπορούσαν να αναλάβουν αυτή τη μισθολογική λειτουργία, σύμφωνα με την De Jesus. Τέτοιες επιτροπές ήταν συχνά βραχύβιες — μέχρι το 1989, όταν υπογράφηκε σε νόμο ο Νόμος Εξορθολογισμού Μισθών.

Αυτός ο νόμος δημιούργησε την NWPC και τα RTWPBs που ανέλαβαν το καθήκον καθορισμού κατώτατων μισθών σε όλες τις Φιλιππίνες. Τα μισθολογικά συμβούλια, συγκεκριμένα, ιδρύθηκαν για τρεις κύριους λόγους, σύμφωνα με την De Jesus:

• Για να απο-πολιτικοποιηθεί και να επιταχυνθεί η διαδικασία αύξησης κατώτατου μισθού
• Για να αναγνωριστούν οι διαφορές στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των περιφερειών
• Για να αποκεντρωθεί η διαδικασία καθορισμού μισθών στο τοπικό επίπεδο και να εμπλακούν τα άτομα που θα επηρεαστούν άμεσα

Πώς καθορίζονται οι κατώτατοι μισθοί

Η De Jesus είπε ότι η τρέχουσα διαδικασία καθορισμού κατώτατου μισθού στις Φιλιππίνες βασίζεται σε δύο κύριες πηγές: δεδομένα και την εμπειρογνωμοσύνη των RTWPBs.

Υπάρχουν 10 κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού.

Αυτά τα κριτήρια αξιολογούνται με τη χρήση δεδομένων, τα οποία η NWPC αποκαλεί «δείκτες αντιπροσώπευσης».

Αυτοί οι δείκτες αντιπροσώπευσης χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό βασικών ποσών που στη συνέχεια υπόκεινται σε προσομοιώσεις, αλλά η De Jesus διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένη βαρύτητα ούτε άκαμπτος τύπος για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού.

Εξήγησε ότι αυτό συμβαίνει επειδή θέλουν χώρο για να έρθει η εμπειρογνωμοσύνη των μισθολογικών συμβουλίων. Η σύνθεση του τριμερούς συμβουλίου με τρεις τομείς — κυβέρνηση, επιχειρήσεις και εργαζόμενοι — προοριζόταν για δίκαιη εκπροσώπηση και εμπειρία από το πεδίο που θα λαμβανόταν υπόψη στη διαδικασία καθορισμού μισθών.

Αυτό το σύστημα υποτίθεται ότι οδηγεί σε έναν «ολιστικό» κύκλο καθορισμού κατώτατου μισθού, είπε η De Jesus στο Rappler. Διαφορετικά, είπε ότι ένας απρόσεκτα υπολογισμένος κατώτατος μισθός θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμα χειρότερα αποτελέσματα για τους εργαζομένους, τις επιχειρήσεις και την περιφέρεια στο σύνολό της.

Ο κύκλος καθορισμού κατώτατου μισθού

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο κύκλος καθορισμού κατώτατου μισθού πραγματοποιείται ετησίως. Είτε το συμβούλιο είτε απλοί πολίτες που υποβάλλουν αίτηση μπορούν να ξεκινήσουν τη διαδικασία αναθεώρησης του υφιστάμενου κατώτατου μισθού.

Αυτή η διαδικασία επιτρέπεται να ξεκινήσει 60 ημέρες πριν από την επέτειο της υφιστάμενης εντολής κατώτατου μισθού. Εξήγησε ότι αυτή η απαιτούμενη περίοδος ενός έτους υποτίθεται ότι εξασφαλίζει «κανονικότητα» με δύο τρόπους: να παρέχει στις επιχειρήσεις έναν σαφή ορίζοντα σχεδιασμού και να δίνει στους τακτικούς εργαζομένους χρόνο να προσαρμοστούν στις μεταβολές τιμών. 

Υπάρχουν όμως περιπτώσεις στις οποίες αυτή η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα, εφόσον υπάρχουν «επείγοντες και εύλογοι λόγοι» για να ξεκινήσει νωρίτερα η διαδικασία αναθεώρησης, σύμφωνα με την De Jesus.

«Η διαδικασία είναι ότι θα πρέπει να μπορούν να γράψουν ένα γράμμα στην επιτροπή (NWPC) [λέγοντας ότι υπάρχουν] επείγοντες και εύλογοι λόγοι για να ξεκινήσουμε τη διαδικασία αναθεώρησης», είπε. 

Εάν το αίτημα υποστηρίζεται από δεδομένα και η NWPC συμφωνεί με τα ευρήματά τους, τότε το περιφερειακό μισθολογικό συμβούλιο θα λάβει το πράσινο φως για να ξεκινήσει νωρίς τον κύκλο καθορισμού κατώτατου μισθού.

Αυξανόμενο χάσμα

Εξαιτίας αυτών των πολιτικών, οι κατώτατοι μισθοί σε όλες τις Φιλιππίνες έχουν αυξηθεί με διαφορετικούς ρυθμούς. Αν και η NWPC λέει ότι αυτό είναι σκόπιμο για να ληφθούν υπόψη οι περιφερειακές διαφορές, τα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι τα χάσματα έχουν μεγαλώνει χρόνο με τον χρόνο.

Η Μητροπολιτική Μανίλα έχει σταθερά τους υψηλότερους κατώτατους μισθούς στη χώρα, ενώ η BARMM, η Περιφέρεια I και η Περιφέρεια IVA έχουν παραμείνει στις κατώτατες θέσεις.

Ακόμα και εντός ορισμένων περιφερειών, υπάρχουν περαιτέρω διακρίσεις βάσει κλάδου, μεγέθους επιχείρησης και κατηγοριών πόλεων που έχουν διευρύνει ακόμα περισσότερο τα μισθολογικά χάσματα.

Καθώς πέρασαν τα χρόνια, αυτές οι εμφανείς διαφορές οδήγησαν δυσαρεστημένους εργαζόμενους και ανησυχούντες νομοθέτες να γίνονται όλο και πιο επίμονοι στις απαιτήσεις τους για ένα σύστημα που εξασφαλίζει δίκαιους μισθούς.

Από την πλευρά της, η NWPC εργάζεται ενεργά για τη βελτίωση της διαδικασίας καθορισμού μισθών, σύμφωνα με την De Jesus. Εργάζεται σε έναν νέο ορισμό για τον πολυσυζητημένο οικογενειακό μισθό διαβίωσης, ενώ εδώ και καιρό υπάρχουν προσπάθειες για περαιτέρω απλοποίηση των μισθολογικών κατηγοριών εντός κάθε περιφέρειας.

Ωστόσο, όπως έχει επαναλαμβανόμενα δηλώσει η NWPC, είναι μόνο εκτελεστικός φορέας. Ενώ παρουσιάζει τα δεδομένα και τα ευρήματά της στο Κογκρέσο, η νομοθεσία θα αποφασίσει αν οι Φιλιππίνες θα διατηρήσουν ή όχι τα περιφερειακά μισθολογικά συμβούλιά τους.

Μέχρι τώρα, νομοσχέδια για αύξηση μισθών ακόμα και με μικρότερα ποσά έχουν αποτύχει επανειλημμένα. Μπορεί όμως η οργή για το τρέχον σύστημα καθορισμού μισθών να μεταφραστεί τελικά σε εθνικό κατώτατο μισθό P1.200; – Rappler.com