عربستان سعودی از دیرباز یکی از متحدان کلیدی آمریکا در منطقه خلیج فارس بوده است و ولیعهد آن، محمد بن سلمان، به نظر میرسد در طول دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ، اتحاد شخصی محکمی با او برقرار کرده است. اما اکنون، هر دوی این اتحادها به شدت تحت فشار رفتار «غیرقابل اعتماد» ترامپ در خاورمیانه قرار گرفتهاند. در واقع، پس از جنگ فاجعهبار ترامپ با ایران، سعودیها شروع کردهاند آمریکا را به عنوان یک «خطر برای ملتهای عرب» ببینند.
این مطلب بر اساس گزارش جدید نیویورک تایمز است که به تفصیل توضیح داده چگونه جنگ ترامپ، عربستان سعودی را به سمت تردید فزاینده نسبت به اتحادش با آمریکا سوق داده و اولویتبندی مجدد منافع امنیتی خود را در دستور کار قرار داده است.
شاید روشنترین نمونه این موضوع زمانی بود که ترامپ تلاش کرد ماموریتی را آغاز کند که پوشش هوایی نظامی برای کشتیهایی فراهم میکرد که میخواستند از تنگه هرمز که در آن زمان بسته بود، در طول آتشبس شکننده عبور کنند. اما وقتی فرماندهی مرکزی آمریکا برای استفاده از حریم هوایی عربستان سعودی در این طرح با آن کشور تماس گرفت، با کمال تعجب با رد درخواست مواجه شد: «آمریکاییها با سعودیها مشورت نکرده بودند» و طرف اخیر از این موضوع ناراضی بود. علاوه بر این، پس از تماسهای تلفنی متعدد بین کاخ سفید و ریاض، «ولیعهد بر موضع خود ایستاد، زیرا نگران بود که طرح آمریکایی بتواند جنگ را دوباره شعلهور کند» و ترامپ مجبور شد قبل از شروع، از این تلاش دست بکشد.
حسین ایبیش، پژوهشگر موسسه کشورهای عرب خلیج فارس در واشنگتن گفت: «آنها اعتماد خود را به دولت از دست داده بودند و فکر میکردند اگر به آمریکا اجازه استفاده از حریم هواییشان را بدهند، ایران با شدت بیشتری به آنها ضربه خواهد زد.»
این حادثه، به گفته تایمز، نشان میدهد که مقامات آمریکایی و سعودی «به طور فزایندهای در مورد نحوه برخورد با امنیت در منطقه، به ویژه در رابطه با ایران و اسرائیل، با یکدیگر اختلاف نظر دارند. و بیش از پیش، سعودیها دولت آمریکا را غیرقابل اعتماد و حتی گاهی خطری برای ملتهای عرب خلیج فارس میبینند.»
به گفته تایمز، «از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، عربستان سعودی تلاش کرده مسیر میانهای را برای حفاظت از منافع خود ترسیم کند. این کشور حمایت نظامی و دیپلماتیک از ایالات متحده ارائه داد و مورد حمله ایران قرار گرفت. اما پادشاهی در لحظات حساس نیز با آقای ترامپ مخالفت کرد و زمانی که خطرات بزرگتری ناشی از تجاوز آمریکایی و اسرائیلی احساس کرد، قدرت خود را به نمایش گذاشت.»
اکنون، به جای همکاری با همتایان خود در واشنگتن، «مقامات سعودی مستقیماً با همتایان ایرانی خود درباره کنترل ایران بر تنگه، زرادخانه موشکی و حمایت از شبهنظامیان منطقهای صحبت میکنند — که رهبری سعودی همه آنها را تهدیدی بزرگتر از مسئله هستهای میداند.» و در حالی که دولت ترامپ برای دستیابی به توافق صلح پایدار تلاش میکند، «عربستان سعودی و سایر ملتهای عرب خلیج فارس برای نتیجهای فشار میآورند که در صورت از سرگیری درگیریهای گسترده توسط ایران، اسرائیل یا ایالات متحده، آنها را از پیامدها محافظت کند.» بر اساس اشتباهات ترامپ در طول جنگ، تایمز توضیح میدهد که «سعودیها تردید دارند که آمریکاییها در یک درگیری آینده هرگونه حمایتی ارائه دهند یا قضاوت درستی داشته باشند.»
علاوه بر این، در حالی که ترامپ تلاش کرده اتحادش با سعودیها را تقویت کند و این کشور را به عنوان اولین سفر خارجی بزرگ خود در هر دو دوره انتخاب کرده، در طول جنگ به طور علنی بن سلمان را مسخره کرد. در یک فروم سرمایهگذاری در میامی که توسط عربستان سعودی سازماندهی شده بود، ترامپ با گفتن «او فکر نمیکرد که بخواهد کون من را ببوسد» و سایر اظهارات تحقیرآمیز، حاضران را شوکه کرد.
اکنون، در حالی که دولت ترامپ در نهایی کردن طرح صلح دست و پا میزند، «مقامات سعودی رویکرد صبر و انتظار را در مورد نتایج توافق اتخاذ کردهاند. از جمله، آنها هیچ وجهی برای بازسازی ایران متعهد نشدهاند، که توافق آن را از آمریکا و شرکای منطقهایاش میخواهد.»

