Levenslessen van Filipijnse wetenschappers: Persoonlijkheid, praktijk, beleid

Wetenschappers zijn een zeldzaam ras van experts, geleerden en professionals die werkelijk buiten de gebaande paden kunnen denken en handelen. We zijn bekend met enkele van hun magna opera. Toch hebben we de neiging om het elementaire feit te negeren dat ook zij individuen zijn die, net als velen van ons, veel vragen stellen, sceptisch kunnen zijn over wat er gaande is en de stemming willen verlichten.

In de Filipijnen, waar de publieke perceptie van wetenschap relatief positief is (hoewel zeker niet oncontroversieel), lijkt het leven van wetenschappers (nog meer de wetenschappelijke activiteiten die zij uitvoeren) een mysterie te zijn voor segmenten van het publiek.

Als geleerden die geïnteresseerd zijn in de diverse karakters van wetenschap, vonden we het goed om het werk van wetenschappers en hun bijdragen aan staatsvorming en nationale ontwikkeling te verkennen. 

Onderweg waagden we ons aan hun gevierde prestaties en minder bekende persona's, gevoel voor humor en scherpzinnigheid, en pragmatisme — dingen die we hopen te belichten in dit essay.

Conventies doorbreken en humor

Wetenschappers dagen conventies uit waarvan zij denken dat ze schadelijk zijn voor de realisatie van individueel en collectief potentieel. Soms kennen ook zij het comfort van ontspannen humor.

Aan de University of the Philippines Los Baños (UPLB) en andere elite-universiteiten in de jaren 1950 was de ongeschreven regel bij het publiceren van tijdschriftartikelen op basis van scripties van studenten dat de faculteitsadviseurs het eerste senior-auteurschap op zich namen. 

National Scientist en voormalig decaan van de UPLB College of Agriculture Dioscoro L. Umali (1917–1992) brak deze traditie en stond zijn student-geadviseerden toe om de rol van senior auteurs op zich te nemen. Naar zijn idee zou deze praktijk de studenten helpen hun wetenschappelijke carrières te lanceren, vooral als ze deze in de academische wereld wilden voortzetten.

Dr. Umali was een eminent geleerde op het gebied van genetica en plantenveredeling, wat hem de bijnaam "Vader van de Filippijnse Plantenveredeling" opleverde. Hij begeleidde een generatie van getalenteerde studenten, waaronder toekomstige nationale wetenschappers Dolores A. Ramirez (1931–) en Emil Q. Javier (1940–).

Af en toe zijn wetenschappers ook dol op het maken van informele humoristische opmerkingen. Hoewel humor relatief is, onthult het de menselijke kant van wetenschappers. 

National Scientist Jose R. Velasco (1916–2007) zei ooit als grapje dat "het verlies van de rechtsgeleerdheid de winst van de wetenschap was." De jonge Velasco dacht eraan advocaat te worden. Maar vanwege beperkte middelen en kansen besloot hij een productieve carrière na te streven in landbouwchemie en plantenfysiologie aan UPLB. Dr. Velasco had een levenslange passie voor de geschriften van juridische geleerden.

In zijn werk over de kokosziekte bekend als cadang-cadang in de jaren 1950 uitte Dr. Velasco reserves met betrekking tot de schijnbare wetenschappelijke consensus dat deze ziekte werd veroorzaakt door een virus. Voor hem was deze "kokosdoder" te wijten aan een abnormale bodemeigenschap die giftig is voor kokospalmen. Zich rekenschap gevend van deze verschillende gezichtspunten in zijn discipline, grapte Dr. Velasco dat toen "hij eindelijk op de wagen sprong, hij helaas op de band landde en de muziek riep."

Wetenschap een menselijk gezicht geven

Wetenschappers streven ernaar hun ontdekkingen een publiek doel te laten dienen.

National Scientist Javier, een van de gelukkige protegés van National Scientist Umali, wordt algemeen beschouwd als een praktische wetenschapper en leider. Hij was een pionier in de studie van plantengenetica en agronomie in de Filipijnen. Hij richtte het Institute of Plant Breeding van UPLB op, dat verschillende hoogproductieve en essentiële gewassen in Azië mainstream heeft gemaakt.

De meest uitstekende deugd van Dr. Javier als wetenschapper, volgens de vooraanstaande National Academy of Science and Technology (NAST), is zijn vermogen "om realistische benaderingen te bedenken en in actie te brengen voor de problemen waarmee tropische landbouw in een ontwikkelingsland wordt geconfronteerd." In zijn streven om kleine boeren te helpen, verduidelijkte de NAST, richt de National Scientist uit Laguna zijn onderzoek altijd op het ontwikkelen van praktische landbouwmethoden die bedoeld zijn om de gewasproductie te verbeteren met behulp van goedkope en inheemse methoden.

Als leider diende Dr. Javier als president van de University of the Philippines (UP) van 1993 tot 1999. Hij was voorzitter van de National Science Development Board (nu Department of Science and Technology) van 1981 tot 1986 en leidde al snel de NAST van 2005 tot 2012. 

Net als veel van zijn gerenommeerde collega's reageerde Dr. Javier, toen hem in juli 2020 tijdens een online paneldiscussie werd gevraagd naar de toekenning van de National Scientist Award, nederig dat "'Yun ay mga dekorasyon na lang 'yun" (De prijs is simpelweg een decoratief ereteken). 

Beleid en visie voor UP

In een marathon van video-opnames getiteld "Reinventing UP as a National University" herbezoekt politicoloog Jose V. Abueva (1928–2021) zijn beleid en visie voor UP als de enige nationale universiteit van het land. Hij was UP-president van 1987 tot 1993.

Dr. Abueva, die destijds UP Professor Emeritus of Political Science and Public Administration was, merkte op dat het idee van UP als nationale universiteit voor het eerst werd voorgesteld tijdens zijn voorzitterschap in 1992 (de Republic Act 9500 of het UP Charter, dat UP als nationale universiteit aanwijst, werd in 2008 tot wet verheven). Hij legde aan leden van de UP-gemeenschap uit dat de universiteit haar onderwijs-, onderzoeks- en extensieactiviteiten moet blijven beoordelen, en zei: "We zouden onze wetenschappelijke houding en kritische blik op onszelf moeten toepassen." 

Als reactie op een collega-UP-faculteitslid die vroeg naar maatregelen die UP-functionarissen konden nemen om nieuwe curricula te ondersteunen die "kwalitatieve veranderingen" bevorderden (zoals ontwikkeling van gemeenschapskunsten), maakte Dr. Abueva enkele luchtige opmerkingen en zei: "Hindi na ako ang mananagot niyan…professor emeritus na ako eh. Wala na akong magagawa diyan." (Ik kan maar zoveel doen. Ik ben nu professor emeritus). 

Dr. Abueva gaf toe dat het misschien het beste was voor huidige UP-functionarissen om de door de faculteit geuite zorg aan te pakken. Hij voegde eraan toe dat "ik je alleen mijn medeleven kan aanbieden," wat een lachje opriep bij de panelmoderator en online toeschouwers. De politicoloog uit Bohol legde niettemin uit aan het nieuwsgierige faculteitslid: "Ik waardeer wat je zegt. Heel erg. Ik geloof in een afgeronde opleiding [en] in een veelzijdige, veelrijke universiteit."

Met dit stuk hopen we een glimp te hebben gedeeld van het fascinerende werk en de persoonlijkheden van wetenschappers en experts in de Filipijnen. We maken onszelf niet wijs dat ze representatief zijn voor alles wat er is, maar we vertrouwen erop dat dit essay zal helpen het gesprek gaande te houden. – Rappler.com

De auteurs zijn hoogleraren aan het College of Development Communication, University of the Philippines Los Baños. Jefferson Ragragio was postdoc-onderzoeker aan de University of Michigan, Ann Arbor. Serlie F. Barroga-Jamias was postdoc-onderzoeker aan de University of Maryland, College Park.