[OPINIA] Tragedia Ateneo: Gdy szkoła chroni swoją drużynę koszykówki

Nie jest tajemnicą w lokalnym sporcie, że elitarne akademickie drużyny koszykówki działają jak profesjonalne ekipy. Są praktycznie autonomiczne – zarządzają własnymi programami i kadrą, pozyskują sponsorów i zawierają lukratywne umowy z markami.

Jednak gdy dochodzi do tragedii, jak ta na Ateneo de Manila University, ujawnia się niebezpieczeństwo pozwalania odnoszącemu sukcesy zespołowi na stanie się jednostką samorządną.

Jeszcze przed tragiczną śmiercią zawodników Rene Baterbonii, lat 18, i Divine'a Adiliego, lat 21 – obaj utonęli podczas obozu integracyjnego drużyny Blue Eagles 8 czerwca w Dipaculao, Aurora – pojawiały się już sygnały ostrzegawcze.

Doniesienia o corocznym obozie szkoleniowym Blue Eagles w Aurorze pojawiały się przez lata, jednak zawodnicy i trenerzy często odmawiali szczegółowego mówienia o ciężkich treningach, jedynie sugerując, że właśnie tam kształtują swoją braterską więź i kulturę zwycięstwa.

W ostatnich miesiącach jednak niektórzy byli zawodnicy Ateneo, grający teraz w lidze zawodowej, opisywali w podcastach tradycję „szkolenia wojskowego" trenera Ateneo Taba Baldwina jako „piekielny tydzień", a nawet „śmiertelnie niebezpieczny", przytaczając jeden przypadek, gdy kolega z drużyny o mało nie utonął.

Baldwin powiedział jeszcze w 2017 roku – tuż po tym, jak poprowadził Blue Eagles do pierwszego z czterech tytułów mistrzowskich UAAP w ciągu ostatnich 10 lat – że trening był zaprojektowany tak, by „złamać człowieka".

„Opierało się to na fakcie, że było to bardzo trudne dla młodych mężczyzn, którzy są u szczytu swojej fizycznej sprawności, z których wszyscy mają ego karmione przez kochających rodziców, wielbicielki, oddanych fanów i kolejne zwycięstwa. I to ego musi zostać stłamszono i podporządkowane nadrzędnemu celowi" – powiedział amerykańsko-nowozelandzki trener.  

„Najlepszym sposobem na złamanie ego jest złamanie człowieka, sprowadzenie go do stanu, w którym nie jest w stanie samodzielnie czegoś zrobić, że potrzebuje pomocy innych, aby cokolwiek osiągnąć."

A jednak wydaje się, że nikt z uczelni nie kwestionował tego obozu szkoleniowego. Trening, niezależnie od tego, jak brutalny, okazał się skuteczny i przełożył się na wiele mistrzostw UAAP w koszykówce mężczyzn.

Tytuły, jak wielu pracowników uczelni by poświadczyło, przynoszą więcej niż tylko dumę i prestiż. Każdy rok mistrzowski w koszykówce dla uczelni powoduje wzrost rekrutacji studentów, większe darowizny od absolwentów i więcej sponsorów.

Nie dziwi więc, dlaczego drużyny koszykówki stają się otoczone murem ochronnym przez instytucje. Na tyle, że przez lata stało się być może instynktowne, by chronić markę i podtrzymywać wizerunek najbardziej utytułowanego programu sportowego uczelni.

Niestety, wydaje się, że tu tkwi źródło upadku Ateneo w tej ogromnej tragedii. 

Podczas gdy Ateneo wyraziło „głęboki smutek" z powodu tragicznych śmierci Baterbonii i Adiliego, starannie dobrane oświadczenia, w połączeniu z brakiem widocznej postaci ze szkoły lub drużyny, sprawiły, że wszystko wyglądało, jakby zarządzanie reputacją – zarówno uczelni, jak i drużyny koszykówki – przybrało pierwszeństwo nad żałobą, współczuciem i przejrzystością. 

Oświadczenia Ateneo – „bezimierne, bezosobowe i sterylne oficjalne posty w mediach społecznościowych", jak ubolewali sami wykładowcy i pracownicy szkoły – utrudniały dostrzeżenie szczerości szkoły. Sytuację pogorszyło być może czwarte oświadczenie, wydane 11 czerwca, gdy uczelnia broniła milczenia Baldwina.

W obliczu krytyki i hejtu w mediach społecznościowych Ateneo stwierdziło, że poprosiło trenera, aby „powstrzymał się od publicznych wypowiedzi, aby umożliwić przeprowadzenie oficjalnego procesu i ustalenie faktów przed jakąkolwiek publiczną dyskusją na ten temat".

To posunięcie znów sprawiło wrażenie chłodnego zarządzania kryzysowego, a nie szczerej troski o poległych zawodników i ich pogrążone w żałobie rodziny.

Choć zachowanie należytego procesu jest konieczne, powaga zdarzenia wymagała również szybkości reakcji i fizycznej obecności. 

Dlatego wielu nadal zastanawia się, dlaczego pogrążona w bólu rodzina Baterboniów musiała szukać pomocy u gubernatora Agusan del Sur, by polecieć do Manili i być przy swoim martwym synu, zamiast żeby Ateneo towarzyszyło rodzinie przez całą drogę.

Nie kwestionując własnego bólu administracji Ateneo, jej niechęć do wyjścia naprzód, odpowiadania na trudne pytania, pociągania ludzi do odpowiedzialności i pokornego przyjęcia publicznego gniewu utrudniła rodzinom Baterbonii i Adiliego znalezienie jasności i pociechy.

Ta tragedia zasadniczo wymagała człowieczeństwa i uczciwości. Lecz to, co wielu zamiast tego zobaczyło, to elitarna instytucja starannie chroniąca samą siebie.

Niestety, chroniąc uczelnię i drużynę koszykówki, nie ma żadnych wygranych. – Rappler.com