Ubi kayu na nowo: Przekształcanie przydomowych zbiorów w zdrowsze, odporne na przyszłość produkty spożywcze

KUCHING, 28 czerwca — Dla wielu rodzin znalezienie żywności, która jest jednocześnie odżywcza i odpowiednia dla konkretnych potrzeb dietetycznych, może być codziennym wyzwaniem.

W miarę jak świadomość nietolerancji glutenu i wrażliwości na cukier rośnie w regionie Azji i Pacyfiku, coraz więcej konsumentów szuka alternatyw, które wydają się bezpieczniejsze, prostsze i lepiej dostosowane do długoterminowego dobrostanu.

Regionalny rynek produktów bezglutenowych ma osiągnąć 3,2 mld USD (przy obecnym kursie 13,2 mld RM) do 2030 roku, przy rocznym wzroście wynoszącym od 6,7 do 12,1 proc.

W Malezji ta zmiana idzie w parze z rosnącym naciskiem na zdrowie publiczne, dotyczącym ograniczenia spożycia cukru i poprawy codziennej diety.

Narodowe Badanie Zdrowia i Zachorowalności 2023 pokazuje, że 15,6 proc. dorosłych Malezyjczyków żyje z cukrzycą, podczas gdy 54,4 proc. ma nadwagę lub jest otyłych.

Na tym tle znane produkty podstawowe zaczynają wyglądać inaczej.

Maniok, znany lokalnie jako 'ubi kayu', ma głęboko zakorzenione miejsce w malezyjskiej kulturze żywieniowej, m.in. jako żywność przetrwania i substytut ryżu podczas niedoborów II wojny światowej.

Dziś odradza się jako składnik przyjazny dla alergików, kojarzony z prebiotykami i opornymi skrobiami, co sprawia, że staje się coraz bardziej istotny w rozmowach o zdrowszych alternatywach.

Krajowy segment zmodyfikowanej mąki z manioku (mocaf) w Malezji jest wyceniany na około 14,95 mln RM w wyrobach piekarniczych, wspierany przez innowacje MŚP oraz rosnące zainteresowanie bezpieczeństwem żywnościowym.

W całym regionie jedna z odpowiedzi kształtuje się w Siak, Riau w Indonezji, gdzie małe przedsiębiorstwo o nazwie Telarasa przekształca lokalny maniok w zdrowsze produkty spożywcze, jednocześnie tworząc bardziej stabilny popyt dla lokalnych rolników i rybaków.

Wibowo Nugroho, lat 33, nie zakładał Telarasy z wielkim biznesplanem.

Założył ją, ponieważ jego dziecko miało poważną wrażliwość na gluten i cukier, a znalezienie bezpiecznych opcji żywnościowych było trudne.

Szukając rozwiązań w domu, zdał sobie sprawę, że inni pobliżni rodzice stają w obliczu podobnych obaw, w tym rodziny opiekujące się dziećmi ze specjalnymi potrzebami, takimi jak ADHD.

„Początkowo było to naprawdę dla naszej własnej rodziny" — powiedział Wibowo.

„Nasze dziecko potrzebowało bezpiecznego jedzenia, a okazało się, że wielu pobliskich rodziców dzieliło te same obawy."

Jednocześnie zauważył coś innego w pobliżu.

Wielu mieszkańców Siak uprawiało maniok w małych przydomowych ogrodach, często bez chemicznych nawozów ani pestycydów.

Około 90 proc. manioku w okolicy uznawano za wolny od pestycydów; jednak bez wyraźnego łańcucha dostaw, większość z niego po prostu pozostawała w ziemi.

„Maniok był sadzony, ale ostatecznie pozostawał w ogrodzie" — powiedział Wibowo.

„Mieszkańcy nie wiedzieli, gdzie go sprzedać."

Ta luka stała się punktem wyjścia dla Telarasy.

To, co zaczęło się jako małoskalowe badania kuchenne, stopniowo rozrosło się w nuggetsy z manioku, mąkę mocaf jako substytut pszenicy, ciasteczka z niską zawartością cukru oraz 'lekit lomek' — produkt łączący mocaf z 'lomek' (Harpodon nehereus), gatunkiem ryby słonawowodnej, długo pomijanym ze względu na wysoką zawartość wody.

W ten sposób Telarasa nie tylko stworzyła zdrowsze opcje żywnościowe, ale także otworzyła kolejne źródło wartości dla lokalnych rybaków.

Dziś Telarasa wchłania około 200–250 kg manioku miesięcznie, a produkcja jest stopniowo dostosowywana do popytu, aby uniknąć niepotrzebnego obciążania rolników.

Przedsiębiorstwo weszło w nową fazę po dołączeniu do Sentra Kreatif Lestari Siak (Skelas) — programu inkubacyjnego prowadzonego przez Siak Sustainable Business Incubation (Kubisa) i Siak Innovation Challenge.

Przez sześć miesięcy firma otrzymywała wskazówki dotyczące bezpieczeństwa żywności, pakowania, finansów i marketingu, a także dostęp do szerszych sieci biznesowych.

Jednym z rezultatów było rosnące połączenie ze społecznościami zdrowej żywności, takimi jak Dapur Mempura, która teraz używa mocaf Telarasy do wyrobu charakterystycznego dla Siak 'Bolu Komojo'.

Inkubacja pomogła również wyostrzyć podejście Telarasy do zerowej odpadowości.

Skórki i rdzenie manioku są kompostowane, młode liście są sprzedawane lub spożywane, starsze liście stają się paszą dla zwierząt, a pozostałości mąki są używane jako karma dla kur.

To, co kiedyś mogło zostać wyrzucone, teraz wraca do lokalnego obiegu.

Dla Cerli Febri Ramadani, przedstawiciela Skelas, tutaj właśnie biznes staje się czymś większym niż sam produkt.

„Taki biznes dowodzi, że odbudowa gospodarcza może iść w parze z odtworzeniem środowiska i wzmocnieniem lokalnych społeczności."

Ta zmiana zaczyna się też przejawiać w wymiarze finansowym.

Miesięczny dochód, niegdyś poniżej jednego miliona rupii (około 230 RM), wzrósł do około 1,5–2 milionów rupii (348–465 RM) w ciągu ostatnich dwóch miesięcy.

Wpływ odczuwalny jest również poza Telarasą. Lokalni hodowcy manioku mają teraz bardziej stabilnego nabywcę, a popyt na produkty oparte na lomek tworzy nowe możliwości dla rybaków i partnerskich kuchni.

Dla Wibowo jednak większy cel pozostaje prosty — żeby firma rosła, wchłaniała więcej manioku i lokalnych owoców morza, tworzyła miejsca pracy i pozostawała zaangażowana w zdrowie i środowisko.

„Jeśli te rzeczy mogą iść razem, oznacza to, że jesteśmy na właściwej drodze."

W Siak maniok nie jest już tylko skromną rośliną uprawną ani wspomnieniem trudnych czasów.

Za sprawą Telarasy staje się czymś bardziej obiecującym: zdrowszą opcją żywnościową, źródłem lokalnych dochodów i dowodem na to, że małe rodzinne troski mogą czasem przekształcić się w korzyści dla szerszej społeczności.

Skelas jest miejscem, a zarazem forum dla kreatywnych młodych ludzi do wyrażania pomysłów i odkrywania wybitnego potencjału Regencji Siak przy zachowaniu jej naturalnej zrównoważoności.

Jak dotąd wsparło 26 przedsiębiorstw z różnych sektorów, takich jak moda, działalność kulinarna i usługi edukacyjne.

Nadal działa, aby wspierać wizję „Zielonego Siak" w osiąganiu celu 1000 mikro-MŚP rocznie i zwiększaniu przedsiębiorstw gospodarki kreatywnej jako część planu Regionalnego Wskaźnika Efektywności Rozwoju rządu Regencji Siak. — The Borneo Post

* Artykuł związany jest z Światowym Dniem Manioku, obchodzonym corocznie 28 czerwca.