Adam Back cảnh báo chiến thuật bạo lực đám đông, Bitcoin có sắp phân nhánh?

CEO Blockstream Adam Back phản đối BIP-110, cho rằng đề xuất chống “spam” có thể gây thay đổi gây tranh cãi và làm tổn hại uy tín Bitcoin như một tài sản lưu trữ giá trị nếu bị thúc ép khi chưa có đồng thuận.

Tranh luận về BIP-110 không chỉ là kỹ thuật, mà còn phản ánh sự dịch chuyển quyền lực giữa các phần mềm node Bitcoin, khi một bộ phận ngày càng lớn chuyển sang các quy tắc nghiêm ngặt hơn để hạn chế dữ liệu như Ordinals.

Adam Back phản đối BIP-110 vì lo ngại thiếu đồng thuận

Adam Back cho rằng BIP-110 đang bị thúc đẩy theo cách gây chia rẽ, khi cộng đồng chưa đạt đồng thuận, và điều này có thể làm suy yếu niềm tin vào Bitcoin.

Ngày 16/02, Adam Back chỉ trích BIP-110 là một nỗ lực kiểu “lynch mob attempt”, ám chỉ việc gây áp lực để ép thông qua thay đổi lớn. Ông cảnh báo rủi ro không nằm ở mục tiêu “chống spam”, mà ở phương thức triển khai và hậu quả với tính chính danh, đặc biệt nếu thay đổi bị áp đặt khi chưa có sự thống nhất rộng rãi.

Trong khi đó, nhà phát triển Dathon Ohm ủng hộ BIP-110, cho rằng cần gấp để ngăn việc lạm dụng blockchain làm nơi lưu trữ lượng dữ liệu lớn, ví dụ JPEG hay tệp âm thanh thông qua Ordinals.

BIP-110 vẫn thu hút ủng hộ từ một phần node Bitcoin

Dù bị phản đối, BIP-110 đã được một nhóm node chấp nhận, cho thấy mạng lưới có khả năng phân hóa về quy tắc xử lý dữ liệu và “spam”.

Khoảng 7,5% node Bitcoin, chủ yếu chạy phần mềm Bitcoin Knots, đã đồng ý tuân theo các quy tắc nghiêm ngặt hơn liên quan đến BIP-110. Con số này chưa đủ để thay đổi toàn mạng, nhưng đủ để làm nóng tranh luận về việc ai có quyền định hình chuẩn mực vận hành, đặc biệt khi các nhóm phần mềm node cạnh tranh ảnh hưởng.

Adam Back coi “spam” là phiền toái, không phải lý do để gây chia rẽ

Adam Back lập luận rằng dữ liệu “spam” vẫn nằm trong giới hạn block-size, nên chỉ là vấn đề gây khó chịu, không đáng để thúc đẩy thay đổi gây tranh cãi như BIP-110.

Cuộc tranh luận leo thang sau khi Back bị chất vấn về việc liệu ông có thật sự tin BIP-110 “nguy hiểm” hơn Ordinals hay không, khi Ordinals tận dụng SegWit và Taproot để mang thêm dữ liệu vào mạng. Back sau đó phản hồi rằng “spam” chỉ gây khó chịu, vì về mặt định nghĩa vẫn nằm trong giới hạn kích thước khối.

Ông còn nhấn mạnh rủi ro của việc thúc đẩy một hướng thay đổi giống “fork” khi biết trước không có đồng thuận, và liệt kê các điểm bị cho là “khiếm khuyết” như đóng băng UTXO, vô hiệu hóa tính năng, kích hoạt 55%, “flag day”, và bất đồng kéo dài giữa các nhóm ủng hộ lọc dữ liệu.

BIP-110 xuất hiện trong bối cảnh thị phần phần mềm node Bitcoin thay đổi

BIP-110 được thúc đẩy mạnh hơn khi Bitcoin Core giảm tỷ trọng node, còn Bitcoin Knots tăng lên, làm thay đổi cán cân ảnh hưởng trong mạng lưới.

BIP-110 không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà phản ánh sự dịch chuyển quyền lực trong hệ sinh thái node. Trong nhiều năm, Bitcoin Core từng kiểm soát gần như toàn bộ hạ tầng node. Hiện tỷ trọng của nó đã giảm xuống khoảng 77,2%, trong khi Bitcoin Knots tăng lên khoảng 22,7% khi nhiều người dùng chuyển phần mềm.

Sự chuyển dịch này được gắn với giai đoạn cuối 2025, khi Bitcoin Core gỡ giới hạn 80 byte của OP_RETURN. Theo lập luận của phe ủng hộ BIP-110, thay đổi đó khiến việc nhúng hình ảnh và dữ liệu lớn lên Bitcoin trở nên dễ hơn, kéo theo sự bức xúc của một bộ phận người dùng khi “spam” gia tăng.

Nguy cơ Hard Fork tăng khi tranh cãi chuyển sang vấn đề kiểm duyệt dữ liệu

Ngoài BIP-110, các tranh cãi về hard fork và cơ chế gỡ dữ liệu bất hợp pháp làm dấy lên lo ngại kiểm duyệt, đe dọa tính trung lập và phi tập trung của Bitcoin.

Năm trước, các tin nhắn bị rò rỉ cho thấy Luke Dashjr được cho là đã cân nhắc một hard fork cho phép một “ủy ban đáng tin cậy” nhỏ loại bỏ dữ liệu bất hợp pháp khỏi blockchain. Người ủng hộ nói cách này giảm rủi ro pháp lý, nhưng bên phản đối cảnh báo nó mở đường cho kiểm duyệt và làm suy yếu các giá trị cốt lõi.

Đặt cạnh BIP-110, những tranh luận này cho thấy Bitcoin đang tự chất vấn về cơ chế ra quyết định, ai có quyền đặt chuẩn, và liệu mạng có thể duy trì tính trung lập trong khi phải đối mặt đồng thời áp lực từ người dùng, thợ đào và các yêu cầu pháp lý.

Những câu hỏi thường gặp

BIP-110 là gì và nhằm giải quyết vấn đề nào?

BIP-110 là một đề xuất thay đổi quy tắc nhằm hạn chế “spam” dữ liệu trên mạng Bitcoin, bao gồm các nội dung lớn như hình ảnh và âm thanh được lưu theo kiểu Ordinals, với mục tiêu giảm việc blockchain bị dùng như kho lưu trữ dữ liệu.

Vì sao Adam Back phản đối BIP-110?

Adam Back cho rằng việc thúc đẩy thay đổi khi chưa có đồng thuận là gây tranh chấp, có thể làm tổn hại uy tín Bitcoin như tài sản lưu trữ giá trị và uy tín bảo mật. Ông cũng nêu các lo ngại kỹ thuật như nguy cơ “đóng băng UTXO” và vô hiệu hóa một số tính năng.

Hiện có bao nhiêu node ủng hộ các quy tắc chặt hơn liên quan BIP-110?

Khoảng 7,5% node Bitcoin, chủ yếu dùng phần mềm Bitcoin Knots, đã đồng ý tuân theo các quy tắc nghiêm ngặt hơn liên quan BIP-110, theo trang thống kê node được dẫn trong nội dung gốc.

Vì sao tranh luận BIP-110 liên quan đến cuộc cạnh tranh giữa Bitcoin Core và Bitcoin Knots?

Do thị phần node thay đổi: Bitcoin Core giảm xuống khoảng 77,2% và Bitcoin Knots tăng lên khoảng 22,7%. Khi nhiều người chuyển phần mềm, khả năng hình thành các “cụm” quy tắc khác nhau tăng lên, khiến việc đạt đồng thuận khó hơn.

Rủi ro hard fork trong các tranh cãi gần đây là gì?

Rủi ro lớn nhất là mạng bị chia tách vì bất đồng quy tắc, đặc biệt nếu xuất hiện đề xuất cho phép một nhóm nhỏ can thiệp để gỡ dữ liệu “bất hợp pháp”. Phe phản đối lo ngại điều đó tạo tiền lệ kiểm duyệt và làm suy yếu tính trung lập, phi tập trung của Bitcoin.