Republika płonie — podczas gdy ci „liberalni" błazny hańbią sami siebie

Bill Maher i senator John Fetterman siedzieli i żartowali sobie z nowej sali balowej Donalda Trumpa w Białym Domu, jak para zamożnych panów w klubie golfowym popijających koktajle, podczas gdy republika płonie za oknem.

Maher zbagatelizował oburzenie, nazywając koszt „drobnymi". Fetterman przewrócił oczami i sprowadził krytykę do „Syndromu Derangementu Trumpa". Praktycznie poklepywali się wzajemnie po plecach za bycie rzekomo ostatnimi dwoma rozsądnymi ludźmi w amerykańskiej polityce.

Spokojnie, chłopstwo — w istocie to właśnie mówili. To tylko 330 milionów dolarów złoconego dodatku pałacowego dla człowieka, który już traktuje prezydenturę jak swoje prywatne kasyno.

Tak właśnie wygląda elitarne oderwanie od rzeczywistości w dzisiejszej Ameryce. Zadufanie. Samozadowolenie. Ignorancja historyczna.

Nie, Bill. Ludzie nie są wściekli, bo Trump lubi żyrandole. Są wściekli, bo symbole mają znaczenie w polityce. Zawsze miały.

Amerykanie obserwują prezydenta, który już otoczył się złotym przepychem i próbuje wybudować ogromną złoconą salę balową, podczas gdy miliony pracujących ludzi nie stać na czynsz, opiekę zdrowotną, opiekę nad dziećmi ani zakupy spożywcze. A potem multimilionerzy-celebryci mówią im, że dostrzeganie symboliki świadczy o ich irracjonalności.

To nie jest „Syndrom Derangementu Trumpa" — to coś, co nazywa się „świadomością obywatelską".

Ojcowie założyciele tego kraju walczyli w rewolucji przeciwko arystokracji. Przeciwko królom i dziedziczonej władzy owianej luksusem i spektaklem. Thomas Jefferson wielokrotnie ostrzegał przed wzrostem „sztucznej arystokracji" zbudowanej na bogactwie zamiast na zasługach. Teddy Roosevelt latami ostrzegał Amerykanów przed skoncentrowanym bogactwem przekształcającym demokrację w oligarchię i wywalczył dla nas podatek od spadków (który dzisiejsi Republikanie sparaliżowali).

Ale teraz mamy politycznych celebrytów i medialnych rozrywkarzy szydzących ze zwykłych Amerykanów za dostrzeganie oczywistości.

Złota sala balowa przy Białym Domu to nie tylko sala balowa — to oświadczenie o władzy.

Autorytaryści przez całą historię zawsze rozumieli i wykorzystywali potęgę spektaklu. Pałace. Wieże. Złoto. Olbrzymie hale. Łuki triumfalne. Pomniki samych siebie. Wielka architektura zaprojektowana nie po to, by służyć demokracji, lecz by gloryfikować władcę, który ją wzniósł.

Chodzi o psychologię — wyniesienie przywódcy ponad zwykłych obywateli. Sprawienie, by władza wydawała się niedostępna, królewska i wieczna. A Donald Trump przez całe swoje publiczne życie desperacko dążył do osiągnięcia właśnie tej estetyki.

Złote windy. Złote meble. Złote sufity. Złote logo z jego imieniem wytłoczonym na wszystkim, czego dotyka, jak monarcha znakujący swoje królestwo.

Kiedy więc krytycy wzdrygają się na myśl o złoconej sali balowej Trumpa dobudowanej do Domu Narodu, nie reagują na zasłony i płyty gipsowe. Reagują na to, co ona reprezentuje: przekształcenie demokratycznego rządu w osobistą markę dla miliardera-silacza.

Maher bagatelizuje 330 milionów dolarów jako „drobne". Łatwo to mówić, gdy jesteś wystarczająco bogaty, by dziś wieczorem wydać na wino więcej, niż wielu Amerykanów wydaje na zakupy spożywcze w ciągu miesiąca. Ale prawdziwy problem jest jeszcze większy niż sama kwota — chodzi o moralną obscenę.

W Ameryce weterani śpią pod mostami. Szkoły publiczne błagają rodziców o materiały szkolne. Seniorzy racjonują insulinę i leki na ciśnienie. Młodzi ludzie są zmiażdżeni długiem studenckim. Całe miasta są zatruwane przez chciwość korporacji, podczas gdy przekupieni politycy pokroju Fettermana wzruszają ramionami.

I w środku tego wszystkiego polityczna i medialna elita chce, by społeczeństwo podziwiało złoconą salę balową, bo najwyraźniej sam przepych stał się formą patriotyzmu.

Oto co neoliberalna gnilizna po Rewolucji Reagana zrobiła z naszym społeczeństwem. Chorobliwie bogaci ludzie i ich lizusy pokroju Fettermana mówią nam teraz, że opulencja to mądrość, że estetyka miliarderów jest z natury godna podziwu, a krytyka groteskowych popisów bogactwa to „zazdrość chłopstwa" — zamiast troski o przetrwanie naszej demokracji.

Postępowa krytyka tego rodzaju ostentacji nigdy nie polegała na „nienawiści do sukcesu". Zawsze chodziło o sprzeciw wobec skoncentrowanej władzy podszywającej się pod cnotę.

Nauczyciel wnosi więcej do cywilizacji niż oszust z rynku nieruchomości sprzedający swoje nazwisko jak markę luksusowych perfum. Pielęgniarka wnosi więcej niż miliarder-oszust podatkowy ukrywający zyski za granicą. Związkowy robotnik budujący drogi wnosi więcej niż kolejny pasożyt funduszu hedgingowego manipulujący rynkami z penthouse'u na Manhattanie.

Co tragiczne, kultura medialna Ameryki coraz częściej traktuje samo bogactwo jako dowód wielkości. Trump nie wynalazł tej choroby — po prostu ją uzbrojił.

A tym, co sprawia, że komentarze Mahera i Fettermana są szczególnie irytujące, jest ukryta w nich pogarda. Założenie, że zwykli ludzie są głupi. Emocjonalni. Histeryczni.

Jeśli sprzeciwiasz się miliarderowi-prezydentowi budującemu krzykliwą przybudówkę pałacową, podczas gdy nierówności eksplodują, to na pewno masz „TDS".

Cóż za zniewaga dla historii. Czy to był „Syndrom Derangementu Jerzego III", gdy Amerykanie odrzucili monarchię? Czy to był „Syndrom Derangementu Baronów-Rabusiów", gdy postępowcy walczyli z oligarchami Złoconego Wieku? Czy było irracjonalne dostrzeganie, że skrajne koncentracje bogactwa doprowadziły do Wielkiego Kryzysu Republikanów i nieuchronnie wypaczyły demokrację?

Bo to jest tu prawdziwy problem — nie jedna sala balowa czy projekt budowlany.

Złota Sala Balowa Epsteina Trumpa jest symptomem znacznie głębszego kryzysu w amerykańskim życiu. Polityka stała się teatrem, rządzenie stało się brandingiem, a obywatele są szkoleni przez miliarderów, by postrzegali przywódców nie jako urzędników publicznych, lecz jako celebryckich władców, których przepych powinien budzić podziw.

To trucizna dla republiki. I ludzie, którzy nazywają siebie konserwatystami, powinni być tym równie zaniepokojeni.

W pokoleniu mojego ojca konserwatyzm twierdził, że ceni pokorę, powściągliwość, cnotę obywatelską i nieufność wobec skoncentrowanej władzy. Teraz samoidentyfikujący się konserwatyści wiwatują na cześć miliarderskiego spektaklu jak dworzanie oklaskujący najnowsze skrzydło pałacu króla… albo jego niewidzialne szaty.

Tymczasem pracującym Amerykanom mówi się, by toczyli wojny kulturowe ze swoimi sąsiadami, podczas gdy ultrabogaci konsolidują bogactwo na poziomach niewidzianych od lat 20. XX wieku. To nie jest populizm — to arystokracja z pinezką z flagą.

Biały Dom nigdy nie miał być Wersalem. Prezydentura nigdy nie miała być tronem owiniętym złotą folią i ego. Republika przeżywa tylko wtedy, gdy przywódcy pozostają obywatelami wśród obywateli. W chwili, gdy władza polityczna staje się nieodłączna od osobistej grandiozy, demokracja zaczyna ześlizgiwać się w coś mroczniejszego.

Ludzie nie są wściekli, bo Trump lubi sale balowe, lecz dlatego, że zbyt wielu wpływowych ludzi pokroju Billa Mahera i Johna Fettermana nie pamięta już, czym Ameryka powinna być. Amerykanie nie są „szaleni", gdy wyczuwają smród oligarchii owiniętej złotą farbą i sprzedawanej jako patriotyzm.

Jeśli jesteś tak odizolowany przez bogactwo, sławę i bliskość władzy, że możesz patrzeć na miliardera zamieniającego Biały Dom w pomnik samego siebie i wzruszyć ramionami, jakby to była błahostka, to może to wy straciliście kontakt z rzeczywistością — a nie miliony Amerykanów, którzy nadal walczą o to, by ten kraj nie ześlizgnął się, jak zrobiła to już Rosja, w złoconą wersję prawicowego autorytaryzmu.